Geplaatst op Geef een reactie

Smoesjes

VuurwerkHet is 6 januari 2020. Deze datering is relevant voor deze column. De datum betekent dat we net het jaarlijkse eindejaarsgebeuren hebben gehad. De media en de advertentieblaadjes willen ons laten geloven dat december een feestmaand is. Eerlijk gezegd voelt dat niet zo. Voor mij is het een maand vol met verplichtingen en stress. Als je dat hardop zegt klinkt er protest en je wordt snel weggewuifd als zeurpiet, met of zonder roetveeg.

Anders

Ik ben niet de enige. Veel mensen vinden december een moeilijke maand. Je moet gezellig meedoen. Je moet blij zijn. Je moet het leuk vinden. Dus wat gebeurt er als je anders in elkaar steekt en heel veel van de verplichte onderdelen van de decembermaand niet leuk vindt of leuk vindt met mate? Dan wordt december een lastige maand, want je moet meedoen. Het probleem zou een stuk minder groot zijn als er maar één feestdag was. Gewoon Sinterklaas, kerst en het einde van het jaar in één keer vieren. Pats, boem, klaar. Gezellig bij elkaar, feestje vieren en verder met de normale gang van zaken. Maar nee, met een korte interval proppen we gewoon drie verplicht blije feesten in de decembermaand. Dat voelt als te veel van het goede.

Culminatie

De culminatie van het feestgedruis is op 31 december. De dag dat we het oude jaar vaarwel zeggen. Dit doen we in Nederland op deze volledig arbitraire datum in stijl: 2 doden bij een flatbrand door vuurwerk, 1300 vuurwerkgewonden, tussen de 15 en 20 miljoen aan schade, politie en hulpdiensten overbelast en letterlijk onder vuur, vernielingen en autobranden en mensen met huisdieren wanhopig. Het is feest in Nederland. Cynisch? Jazeker, maar ook harde werkelijkheid.

Messenpikkertje

Er is al jaren een discussie gaande over het vuurwerkgedrag van de burger in Nederland. Ieder jaar laait die discussie weer op. En ieder jaar dooft die discussie weer uit. Zonder dat er ook maar iets verandert. We mogen niet meer met een zakmes over straat, terwijl ik als tien jarig jongetje niet zonder zakmes naar school kon omdat je dan geen messenpikkertje kon spelen. Elk jongetje van mijn leeftijd had een zakmes bij zich. Maar het mag niet meer. Te gevaarlijk. We mogen nergens meer roken van de overheid, want dat is ongezond en gevaarlijk voor de niet-rokers. Dieselauto’s worden steeds meer geweerd want die vervuilen zo ontzettend veel meer dan benzine-auto’s (klopt niet, maar dat is wat de regering vindt). We moeten op heel veel fronten een stap terug doen want, o wee onze veiligheid, o wee onze gezondheid en o wee het milieu.

Heilig

Maar vuurwerk is heilig. Daar mag niet aan worden getornd. Dat lijkt vreemd. Want naast het gevaar en de overlast die vuurwerk veroorzaakt, is er ook een milieudelict gaande. De eerste twee uur van de jaarwisseling is de concentratie fijnstof 30 keer zo hoog als normaal. Die fijnstof bestaat uit barium, antimoon en strontium. Dit zijn zware metalen die zeer ongezond zijn voor mens en dier. Deze fijnstof verdwijnt niet als sneeuw voor de zon. Het daalt fijntjes neer en komt in het grondwater en op gewassen die we vanaf 1 januari weer opeten, al dan niet bio-organisch. Dan zijn er nog de koolmonoxide en kooldioxide, de enorme papierbende met de nodige kleurstoffen en andere chemicaliën, de zure regen. Kortom, vuurwerk geeft een boel vervuiling. Als ik een leeg frisdrankblikje op straat zou gooien kan ik (terecht!) een boete krijgen. Maar een lading zware metalen de lucht in knallen op 31 december is gewoon legaal.

Harde cijfers

De reden waarom dit minder vreemd is dan je zou denken is simpel: dit jaar was een recordjaar voor de de vuurwerkverkopers. De omzet was een slordige 77 miljoen euro. Harde cijfers die niet zijn te verwaarlozen. Een snelle rekensom leert dat een omzet van 77 miljoen een BTW meevaller voor de de schatkist is van rond de 16 miljoen euro. Daar kunnen heel veel regeringsreiskosten mee worden vergoed. Daarnaast is het voor de verkopers van vuurwerk een toptijd. In een paar dagen(!) tijd halen ze een fors deel van de jaaromzet van hun tuincentrum, fietsenwinkel of andere handel binnen.

Beschaving

Ben ik voor een totaalverbod op vuurwerk voor consumenten dan? Inmiddels wel ja. Maar dat zou niet nodig moeten zijn. Als de Nederlandse vuurwerkenthousiast zich aan de regels zou houden was er weinig aan de hand. Ik ben geen fan van vuurwerk, maar ik snap de fascinatie en gun anderen de lol. Het is een kwestie van beschaving. Hou je aan de regels zodat iedereen die er niet van houdt weet waar en wanneer hij of zij het kan ontlopen.

Contrast

Kijk naar de landen om ons heen. Ieder jaar vluchten wij vanwege de vuurwerkgekte met onze honden naar België. Daar wordt ook gewoon vuurwerk verkocht. Sterker nog, daar wordt het hele jaar door vuurwerk verkocht. Toch kun je daar aan het einde van het jaar gewoon door een stad wandelen zonder dat je je in een oorlogsgebied waant. Dit jaar hebben we heerlijk op ons gemak door Mechelen en Lier gewandeld, geen knal gehoord. Om twaalf uur is het even een half uurtje, drie kwartier herrie en dan is het weer stil. Dat is prima te doen, alsof er even een onweersbui over trekt. Op het Vlaamse nieuws was te horen dat er een brievenbus was opgeblazen. De schade was enorm. Als Nederlander kun je – erg genoeg – je lachen bijna niet inhouden. Ik wou dat het bij ons het nieuws zou halen! Van mensen die naar Duitsland vluchten tijdens de jaarwisselingsperiode horen we dezelfde verhalen van rust en orde. Het contrast is schokkend. Het blijkt dat mensen in onze buurlanden een stuk beschaafder zijn dan wij Nederlanders.

Handhaving

Het argument dat problematische handhaving in Nederland een vuurwerkverbod onmogelijk maakt, dat mensen het dan illegaal gaan kopen, dat een verbod de oudejaarsnacht nog gevaarlijker maakt, het zijn smoesjes. Natuurlijk zitten daar elementen van waarheid in, maar het aantal raddraaiers dat zich misdraagt zou een stuk meer behapbaar zijn voor de politie. Een stevige aanpak van afstekers gecombineerd met hoge boetes voor verkopers zou de markt van illegaal vuurwerk snel doen instorten. Maar los van dat: vooralsnog is een verbod hoe dan ook niet aan de orde. Het is gewoon een kwestie van geld en beschaving. Van het ene teveel, van het andere te weinig.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.