Geplaatst op 1 Reactie

Graven naar perspectief

graven naar perspectiefIk ben in een YouTube gat gevallen. YouTube is mijn keuken-TV. Tijdens het doen van mondaine klusjes zoals de afwas, kijk ik naar video’s die een wijds veld aan onderwerpen beslaan. Maar de laatste weken ben ik verslaafd geraakt aan het programma Time Team met Tony Robinson. Een programma over archeologie dat 20 jaar lang is uitgezonden op het Britse Channel 4. Ooit speelde Tony Robinson het personage Baldrick in de briljante comedyserie Blackadder. Maar hij blijkt ook als presentator en amateur archeoloog zijn mannetje te staan.

 

Luisteren

Hoewel ik schrijf dat ik naar deze video’s kijk, moet ik bekennen dat zo’n 80% van het kijken eigenlijk luisteren is. Het feit dat Tony Robinson een prettige stem heeft om naar te luisteren is dus een belangrijke factor in mijn verslaving. Maar er is meer wat mij aan de iPad-buis gekluisterd houdt.

Paard

Geschiedenis heeft mij altijd gefascineerd. En archeologie is naast documentatie en de waarheidskern van sagen en legendes, een belangrijke basis voor onze kennis van wat zich ooit heeft afgespeeld. Het leuke van Time Team is dat de onderwerpen door de tijd springen als een paard over een schaakbord. Het programma kan je meevoeren naar 6000 jaar geleden, maar ook net zo makkelijk naar de zestiende eeuw. Het leuke is dat de mysteries vaak net zo groot zijn. Zelfs al lijkt het dat we over de zestiende eeuw veel meer weten.

Dagelijkse gang

Wat mij zo fascineert is dat de sporen die mensen hebben achtergelaten, vaak een beeld geven van hun dagelijks leven. Natuurlijk is er de archeologie van de grote gebouwen, de archeologie van de macht, vaak gebonden aan een religie. Maar die archeologie, hoewel soms verbazingwekkend groots, vind ik minder interessant dan de vondsten die duiden op het leven van de gewone mens. De dagelijks gang gevangen in een momentopname in de bodem. Aards in de aarde.

Rust

Het klinkt misschien hoogdravend, maar ik haal daar rust uit als ik me boos maak over de machtshebbers van vandaag. Politici gedragen zich steeds vaker als hufters (m/v) en ze nemen het voortouw in de morele armoede van onze samenleving. Ze lijken ons de weg naar de afgrond te wijzen. Althans zo voelt het voor mij de laatste jaren. En het wordt steeds erger. Er passen steeds minder mensen in de hokjes die de machten voor ons bedenken en dat betekent dat er steeds meer mensen buiten de boot vallen. De rijken worden rijker en weigeren hun rijkdom te delen of worden nog corrupter dan ze al waren. De armen worden armer en verdwijnen in onzichtbaarheid. Niet alleen in Nederland maar over de hele wereld.

Gezwets

Veranderingen in het klimaat lijken onafwendbaar en niemand wil echt iets doen omdat het economisch, op de korte termijn, schadelijk is. Miljarden aan willekeurige valuta gaan op aan nutteloos gezwets over administratieve rompslomp, machtsverdeling en lijntjes trekken op wereldkaarten. Terwijl diezelfde miljarden gebruikt zouden kunnen worden om de grootste ramp die de mens ooit heeft bedreigt het hoofd te bieden. Wij mensen zijn domme wezens, hoe slim we onszelf ook vinden.

Assimilatie

Maar de opluchting is groot als ik naar een programma als Time Team kijk. Ik zie hoe de zee tussen het vaste land van Europa en het Verenigd Koninkrijk tot zo’n 6500 jaar voor Christus helemaal geen zee was, maar een uitgestrekt landschap waar dieren en mensen leefden. Ik zie hoe hele volkeren werden geassimileerd in een nieuwe orde. En elementen van beide samenlevingen worden teruggevonden in de grond. De overheerser en de onderworpenen blijken onbewust elkaar te beïnvloeden en in elkaar over te vloeien.

Perspectief

Mijn boosheid over de huidige gang van zake verdampt. Ik zie hoe wat nu gebeurt niet anders is dan wat duizenden jaren geleden gebeurde. Of honderden jaren geleden. Of decennia geleden. Kortom, de mens van nu is niet anders dan de mens die voor ons kwam. We hebben andere speeltjes, maar het wezen dat met de speeltjes speelt is vrijwel hetzelfde. Dat maakt me weer rustig. Het geeft me perspectief. Het geeft me een context voor het menselijk onkruid dat steeds weer lijkt op te komen.

Onkruid

Want een spreekwoord zegt: onkruid vergaat niet. En dat geldt ook voor menselijk onkruid. Het heeft altijd bestaan en het zal altijd bestaan. De mens is een relatief nieuw wezen en het mag als soort nog niet spreken van bestaansrecht. Bacteriën, dinosaurussen, de Atlantische degenkrab, die mogen spreken van ouderdomsrecht. Hoewel de dino’s 66 miljoen jaar geleden het loodje legden, hadden ze er een mooi tijdje op zitten. Wij mensen zijn nog in de babyfase, vergeleken bij die levensvormen. Het is dus ook niet verwonderlijk dat we ons als baby’s gedragen.

Troost

Het programma Time Team, en via dat programma, archeologie in het algemeen, laat zien dat wij mensen maar langzaam ontwikkelen in wezenlijke zin. Dezelfde zorgen, dezelfde behoeften, dezelfde ambities, ze komen allemaal uit de grond naar boven in de vorm van stukjes aardewerk, gereedschappen, wapens en sporen van bouwwerken. Ontwikkelen we dan helemaal niet in maatschappelijke zin? Ik denk het wel. Maar het gaat verdomd langzaam en altijd volgens het twee-stappen-vooruit-één-achteruit principe. We hebben nog een lange en alleszins onzekere weg te gaan voor we als homo sapiens, net als de Atlantische degenkrab, 400 miljoen jaar op de klok mogen zetten. Eén troost, als we zo doorgaan hebben we de degenkrab tegen die tijd wel uitgeschakeld als concurrent in die race.

 

1 gedachte over “Graven naar perspectief

  1. Helemaal mee eens. Dit programma hebben wij lang geleden gevolgd. Eerst was het even wennen om hem in deze rol te zien. Maar het was fascinerend. Bovendien heb ik wel eens tegen je gezegd dat in de 2e wereldoorlog het leven van gewone mensen toch min of meer bleef doorgaan.
    Dat er weinig verandert als je de lange lange geschiedenis ziet enz. Hij zit vol

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.